Getwist en Gezeur

Verhaal

• Ine en Mirthe merken dat hun foto’s gebruikt worden op sites van de Concentra groep en van De Gazet van Turnhout - het gaat om automatische herpublicatie van foto’s getagd met “Turnhout” of met Limburgse plaatsnamen
• Ine laadt een protestfoto op met o.a. de tags Turnhout en Lommel, die dan uiteraard op die sites verschijnen
• de Flickr Badge op de Concentra pagina’s verdwijnt, die van Gazet van Turnhout staat er nog (schermfragment rechts)

Breder probleem

• een paar maand geleden was er een gelijkaardige rel over Jeremy Keith aka Adactio die copyrighted Flickr pictures “herpubliceerde” (die van mij, bijvoorbeeld, maar net zo goed die van Ine).
• Eigenlijk draait alles om een dieperliggend probleem met de Flickr (zoek) API - je vindt hier de insteek van Jeremy en van ProgrammableWeb

Hoe is het zover gekomen?

• Flickr was in 2004 één van de eerste sites verder te kijken dan haar eigen (Flickr.com) domein: ze maakten gebruikers het zo makkelijk mogelijk om hun foto’s elders te gebruiken, zowel via:
  • javascript badges
  • als via feeds
  • en een API die door andere sites kon gebruikt worden om allerlei nifty dingen met je foto’s te doen.
• Flickr was toen nog klein en alles was vrijheid-blijheid - ik heb het niet meer kunnen nagaan, maar ik vermoed dat API en badges er waren nog vóór je kon aangeven onder welke licentie je je foto’s publiceerde.
• Het gebruiksgemak van de badges en de creativiteit van heel wat developers met de feeds en de API zorgde ervoor dat overal Flickr foto’s opdoken (met een link terug naar de oorspronkelijke foto op Flickr, want dat is verplicht). Wat mee voor het grote succes van Flickr, en later de overname door Yahoo zorgde.
• API, feeds noch badges houden rekening met de licensing:
  • Niet alleen omdat die licensing er pas later is bijgekomen,
  • Maar ook omdat dat in het begin daar eigenlijk geen vraag naar was: de early geek adopters kwamen immers naar Flickr net omdat ze hun foto’s dan niet opsloten in één site maar overal konden gebruiken - ook door anderen met behulp van tags (Flickr pionierde daarin, samen met del.icio.us).
  • Aangezien de default keuze “All Rights Reserved” (ARR) is, is dat ook de licentie waaronder de grote bulk van de foto’s beschikbaar is. Die foto’s uitsluiten van extern gebruik en zoekopdrachten zou het meteen onbruikbaar maken.
  • Anderen verhinderen om je eigen ARR foto’s te gebruiken maakt het hergebruik van je eigen ARR foto’s (veel te) complex.
    • Met de API is dat wel enigszins mogelijk: dat wordt nu toegepast voor private foto’s. Je kan aan een derde partij je private foto’s toevertrouwen - maar je moet wel even langs bij Flickr om je goedkeuring daarvoor te geven - éénzelfde regeling zou je ook voor je ARR foto’s kunnen opzetten.
    • Voor badges en feeds is het zo goed als onmogelijk om gebruik te beperken tot de eigenaars van de foto’s.

Wat moet Flickr doen?

• ARR foto’s uitsluiten van extern gebruik (zonder authenticatie)? No way - de overgrote meerderheid van de “slachtoffers” zouden mensen zijn die nu al hun eigen ARR foto’s gebruiken via een massa tooltjes, widgets en scripts die plots niet meer werken: zoals deze Flickr medewerker aangeeft:
  • “Our hands are also tied slightly by the huge number of applications that rely on the existing behaviour of the API. If we make changes too quickly, we’d break a lot of things (like, say, fd’s flickr toys) that a lot of flickr users love.”
• Bestaande code verder ondersteunen maar op hun eigen website een nieuwe API’s/searchfeeds/badges uitbrengen die ARR foto’s van anderen uitsluit en authenticatie vereist voor gebruik van je eigen ARR foto’s? Zou kunnen, maar de doos van Pandora is al open: er is blijft een massa code in omloop in externe software en libraries (bv Wordpress plugins edm) die voor steeds nieuwe gebruikers van de oude API’s zal zorgen, en het wordt nóg moeilijker om te communiceren wat er nu juist aan de hand is.
• de zaken bij het oude laten en uitleggen dat gebruik van Flickr mede inhoudt dat je toelaat dat je foto’s door anderen, bij wijze van citaatrecht kunnen worden gebruikt, tenzij je dat expliciet zelf uitzet. Dat heeft men gedeeltelijk doorgevoerd, nl. voor zoekresultaten gepresenteerd op 3de party sites: bij je privacy settings moet je maar eens kijken naar “Hide your stuff from public searches” en “Hide your photostream from searches on 3rd party sites that use the API?” uitzetten (zie screenshot en meer uitleg bij de Flickr help).

Praktisch samengevat

• Als je wil vermijden dat je foto’s willen opduiken op externe websites die gebruik maken van een tag- of full-text search op Flickr dan moet je dat zelf expliciet uitzetten. Als bv Ine dat zou doen, dan zouden haar foto’s verdwijnen van de (niet meer bestaande) javascript badge bij de Concentra kranten en de Flickr Slidr die bij De Gazet van Turnhout gebruiken. Je kan dit niet selectief doen, dwz je kan het niet voor één site wel toelaten maar voor een ander niet.
• Externe searches op usernaam werken wel nog steeds: ik heb de setting nu bv 24u uitstaan voor mijn account, maar de accountweergave bij Adactio is nog steeds zichtbaar. En dat is maar goed ook, want als je dit zou afzetten, zouden bv Pictobrowser, waar Ine ook een fan van is, of de vele javascript badges die de foto’s van één account afbeelden, niet meer bruikbaar zijn op je eigen site. Er is geen manier om gebruik door derden uit te sluiten.
• Ik ben er zelf niet van overtuigd of toepassing van het eerste punt raadzaam en het onmogelijk maken van het tweede punt wenselijk is. Zie in het verder compleet overbodige stukje “mijn mening” :-).

Mijn mening

• De grote vernieuwing van Flickr API was en is dat je eigen en andermans (publieke) foto’s kon doorsurfen op je eigen manier: met een feedreader, met een eigen geprogrammeerde applicatie, maar ook net zo goed een 3d party website die volgepleisterd is met Adsense en andere reclame. De grens tussen “een nieuw venster bieden op” en “herpubliceren” is er één die heel moeilijk te trekken is.
  • In het geval van Jeremy Keith’s “contact browser mashup” (één van de eerste Flickr mashups, en toen veelgeprezen) werd dit door de bezwaarmakers geïnterpreteerd als “herpubliceren”, omdat ook Google ging meebrowsen en de “zoekresultaten” gingen opduiken als “gepubliceerde pagina’s” in Google zoekresultaten. Hij heeft het toen maar opgelost door zoekmachines uit te sluiten, maar je kan uiteraard nog altijd naar een specifieke accountpagina linken zoals ik hierboven deed.
  • Een analoge redenering voor externe tagsearches. Wat je ziet is een zoekresultaat, waarbij foto’s “geciteerd worden”, mét bronvermelding en link naar de full version. Ik vind het vreemd om geen enkele kritische stem te lezen in de reacties bij Ine, terwijl de meeste van die mensen vast en zeker geschamperd hebben over de Copiepresse-kranten die protesteerden tegen Google News omwille van… krek hetzelfde: citaten en thumbnails met links naar de oorspronkelijke bron.
  • Mijn mening is dan ook dat als je gebruik maakt van Flickr, je dan hoort te aanvaarden dat je foto’s ergens anders opduiken¹. Steeds echter in lage-resolutieformaat en met de link terug naar de oorspronkelijke Flickr pagina. En dat kan het succes van je foto’s toch maar te goede komen?
• Ik heb moeite met het “commercieel gebruik” dat als argument wordt aangehaald.
  • Mechelenblogt heeft nog altijd een Flickr-tagsearch op “mechelen” in zijn rechterkolom staan. Er staat reclame (Adsense) op diezelfde pagina. En neem dan aan de andere kant “Daily Hug“, een weergave van een search op “hug”. Geen reclame, maar wel een slimme vorm van “Link bait” om Google links aan te trekken en dus Pagerank over te dragen aan o.a. een bedrijfswebsite of sites waar dan wel weer reclame staat. Wie kan ondubbelzinnig argumenteren wat commercieel is en wat niet?²
  • Het gebruik van (of eigenlijk hoor ik te zeggen: “verwijzen naar”) materiaal elders (in dit geval dus Flickr foto’s) op lokale themapagina’s zouden we een paar jaar geleden “moedig en vernieuwend” hebben genoemd. Waarom zou een krant niet mogen doen wat een stadsblog wel mag? In niet elke gemeente of stad lopen genoeg mensen rond met technische expertise, tijd en enthousiasme helemaal zelf iets uit de grond te stampen (lijstje bij BVLG). Voor “kleinere” plaatsen is een model denkbaar zijn waar een commercieel bedrijf de infrastructuur opzet die door vrijwilligers gebruikt kan worden. Kranten zijn daar de ideale partner gezien hun lokale connecties en advertentiewervings-expertise. Als ik het me goed herinner, liep Smetty een paar jaar geleden al rond met dat idee, en heeft Dorien het voor Concentra in Hasselt uitgetest. Als we commercieel gebruik van “user generated content” op voorhand uitsluiten, dan mislopen we allicht een heel aantal interessante mogelijkheden. (Ter inspiratie deze podcast over Everyblock, met Adrian Holovaty, die al heel wat vernieuwende ideeën op zijn naam heeft staan.)

(Overigens: het moge duidelijk zijn dat deze posting geen aanval is op om het even wie, ik ben de beste vrienden met alle geciteerde mensen. Het gaat gewoon om een verschil van mening )

1. Ik breng veel meer begrip op voor de Copiepresse kranten omdat zij er niet voor gekozen hebben geciteerd te worden door andere partijen… Een Flickr gebruiker dus wel. Ook al zijn ze “en masse” overgepompt van het opgedoekte Yahoo Photos… [↩]
2. En nog terzijde, de omgekeerde situatie: wat als een handige handelaar zijn Flickr foto’s doelbewust gaat taggen om zichzelf gratis op de lokale stadsblog te plaatsen? Wie misbruikt wie dan ? [↩]