Uit De Tijd:
Het Dendermondse gerecht kwam een bende oplichters op het spoor, die gebruik maakten van e-mailadressen van Yahoo. De bendeleden gebruikten bijnamen, waardoor ze niet ontmaskerd konden worden. Het parket vroeg de identiteitsgegevens bij Yahoo op, maar het bedrijf wilde niet ingaan op het verzoek.
Yahoo staat erop dat de identificatiegegevens opgevraagd worden via de Amerikaanse diensten, omdat Yahoo Amerikaans is. "Maar wij oordelen dat Yahoo evengoed Belgisch is, als ze ook in dit land haar diensten aanbiedt", zegt procureur Jan Kerkhofs. "Dus als het parket gegevens opvraagt, moeten ze die geven. Bij Google en Microsoft bijvoorbeeld is dat geen probleem."
Dit soort discussies over toepasselijk recht bij internetdiensten is altijd interessant, en wordt op dit moment op verschillende fronten uitgevochten.
Voor het onderzoek zelf hebben de “identificatiegegevens” vermoedelijk weinig nut. Als iemand een Yahoo account aanmaakt om mensen op te lichten, dan mag je ervan uitgaan dat die niet zijn echte naam en adres gaat opgeven (Yahoo vraagt een hele resem persoonsgegevens bij het aanmaken van het account). Het enige nuttige element dat je bij Yahoo kan opvragen is het IP-adres vanwaar het account is aangemaakt en verder gebruikt (waarna je naar de provider kunt stappen om uit te vissen welke abonnee erachter zit – als de oplichters het echt handig hebben gespeeld, hebben ze konsekwent vanuit een internetcafé of achter een proxy gewerkt).
In tegenstelling tot wat je misschien verwacht, wordt je ip-adres wél meegestuurd bij webmaildiensten als Yahoo Mail (via een “Received: from [94.157.180.191] by web56108.mail.re3.yahoo.com via HTTP;” – type header) of Hotmail (via een “X-Originating-IP: [94.157.180.191]” header). Gmail is hier de uitzondering en stuurt geen IP-adres mee als je hun webmail gebruikt, maar dan toch weer wel als je hun smtp-server gebruikt met een niet-webmail client, zoals de iPhone of Thunderbird (zie comments bij deze posting). Overigens geeft Google gebruikte ip-adressen wél vrij op vraag van een Europese (hier Nederlandse) rechter.
Over de ip-adressen bij verzending van de oplichtingsmails moet het gerecht dus al beschikken – eventueel zouden ze bij Yahoo kunnen opvragen of gebruikers achter de accounts ook nog vanop andere IP-adressen opereerden. Maar de kans bestaat ook dat het de Dendermondse rechtbank hier om een principezaak ging, eerder dan om het praktisch nut voor het onderzoek.
Update 30 juni 2010: Yahoo is blijkbaar in beroep gegaan tegen deze uitspraak en heeft gelijk gekregen bij het Hof van Beroep in Gent. Alles draait rond de interpretatie van artikel 46 bis van het strafwetboek, dat de medewerking regelt die internetproviders en telecomoperatoren moeten verlenen aan Justitie – een gratis webmaildienst valt daar, aldus het Hof, niet onder (via een tweet van Luc Van Braekel).
